Gratis verzending vanaf € 50,-*
Verzendkosten vanaf € 6,95
Koken met een Dutch Oven: zo gebruik je de gietijzeren pan op de juiste manier
, door Judith Kauffmann, 22 min lezen
Koken met een Dutch Oven is een van de meest veelzijdige manieren om buiten te koken. De gietijzeren Dutch Oven werkt op briketten, boven een vuurplaats, op de gasbarbecue, in de oven en op het fornuis, en verdeelt de hitte overal even gelijkmatig.
Juist die gelijkmatige warmte maakt een Dutch Oven zo geschikt voor stoven, bakken, braden en sudderen, van een stevige stoofpot tot een versgebakken brood. Het geheim zit in de combinatie van onderhitte en bovenhitte, waarmee je de pan als een kleine oven gebruikt.
In dit artikel lees je hoe je een Dutch Oven gebruikt: hoe je met briketten werkt, hoeveel je er nodig hebt, hoe je onder- en bovenhitte verdeelt, en hoe je de pan inzet op de vuurplaats, de gasbarbecue, in de oven en op het fornuis.
Inhoud
- Dutch Oven gebruiken: de belangrijkste basis
- Dutch Oven met briketten gebruiken
- Hoeveel briketten heb je nodig voor een Dutch Oven?
- Briketten verdelen: onderhitte en bovenhitte
- Dutch Oven op de vuurplaats gebruiken
- Dutch Oven op de gasbarbecue gebruiken
- Dutch Oven in de oven gebruiken
- Dutch Oven op het fornuis gebruiken
- Tips voor het koken met een Dutch Oven
- Veelgestelde vragen
Dutch Oven gebruiken: de belangrijkste basis
Gietijzer neemt hitte langzaam op, maar houdt die daarna gelijkmatig en langdurig vast. Precies daarom is een Dutch Oven ideaal voor gerechten die de tijd nodig hebben, zoals stoofpotten, braadstukken, brood en pulled pork. Je hoeft niet constant bij te sturen, want de pan blijft vanzelf op temperatuur; geef het gietijzer alleen even de tijd om op te warmen, snel en fel verhitten is zelden nodig.
De warmte komt van twee kanten. Onderhitte krijg je van gloeiende kolen, briketten, een rooster of het fornuis onder de pan. Bovenhitte krijg je door gloeiende briketten op het deksel te leggen, of door de pan in een gesloten barbecue of oven te zetten.
Door onder- en bovenhitte te combineren ontstaat een soort oven in de oven: de warmte werkt tegelijk van onderen, van boven en van opzij. Zo kun je met dezelfde pan koken, sudderen, stoven, braden en bakken, gewoon door de verhouding tussen onder- en bovenhitte aan te passen.
Dutch Oven met briketten gebruiken
De klassieke manier om met een Dutch Oven te koken is op briketten. Briketten laten zich goed doseren, branden gelijkmatiger en houden de hitte langer vast dan losse houtskool, waardoor je de temperatuur beter onder controle houdt, juist bij gerechten met een langere garing.
Je hebt daarvoor een stevige, vuurvaste en vlakke ondergrond nodig, een brikettenstarter om de briketten gelijkmatig aan te steken, een tang en vuurvaste handschoenen.
Steek de briketten aan in de brikettenstarter en wacht tot ze rondom met een lichte aslaag zijn bedekt. Pas dan verdeel je ze onder de pan en op het deksel. Zo branden ze gelijkmatig en krijg je een stabiele temperatuur.
Gebruik altijd droge briketten van goede kwaliteit. Vochtige briketten laten zich lastiger aansteken en geven geen betrouwbare hitte. Ook wind, buitentemperatuur en de kwaliteit van de briketten bepalen hoe heet en hoe lang ze branden; op een koude dag met veel wind koelt alles sneller af en heb je er wat meer nodig.
Voor beginners is werken met briketten juist prettig, omdat je onder- en bovenhitte gericht kunt sturen. Jij bepaalt of je gerecht vooral van onderen gaart, van boven bruint of gelijkmatig smoort.
Bekijk de Cabix Plus brikettenHoeveel briketten heb je nodig voor een Dutch Oven?
Hoeveel briketten je nodig hebt, hangt af van de grootte van je Dutch Oven, de gewenste temperatuur, het gerecht, het weer en de kwaliteit van de brandstof. Elke richtlijn is daarom een vuistregel, geen exacte wet.
Als algemene lijn geldt: hoe groter de Dutch Oven, hoe meer briketten. Begin liever met iets te weinig en leg bij waar nodig, in plaats van te veel te gebruiken en je gerecht te laten aanbranden. Bijleggen kan altijd, terugdraaien niet.
Kook je langer door, steek dan op tijd een nieuwe lading briketten aan voordat de oude helemaal opgebrand zijn. Zo houd je de temperatuur stabiel en zakt de hitte niet plotseling weg tijdens het garen.
Vuistregel: meet de diameter van je pan en reken ongeveer twee briketten per 2,5 cm.
| Maat / temp. | 160 °C | 175 °C | 190 °C | 205 °C | 220 °C | 235 °C |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 lø ≈ 20,3 cm | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 4 lø ≈ 25,4 cm | 19 | 21 | 23 | 25 | 27 | 29 |
| 6 lø ≈ 30,5 cm | 23 | 25 | 27 | 29 | 31 | 33 |
| 8 lø ≈ 35,6 cm | 30 | 32 | 34 | 36 | 38 | 40 |
| 10 lø ≈ 40,6 cm | 34 | 36 | 38 | 40 | 42 | 44 |
Dit zijn richtwaarden. Het werkelijke aantal hangt af van de kwaliteit van de briketten, de wind en de buitentemperatuur.
Petromax Cabix Plus briketten
De juiste briketten voor je Dutch Oven
Voor stabiele onder- en bovenhitte werk je het prettigst met briketten die lang en gelijkmatig branden. De Petromax Cabix Plus zijn kokosbriketten die tot ongeveer vier uur meegaan, dus ook geschikt voor lange bereidingen.
Door hun hoekige vorm leg je ze precies onder de pan en op het deksel, zonder dat ze wegrollen. En na het doven kun je ze nog een keer gebruiken, wat de warmteregeling bij lang koken makkelijker maakt.
Bekijk de Cabix Plus briketten
Briketten verdelen: onderhitte en bovenhitte
De verhouding tussen onder- en bovenhitte bepaalt wat er in je Dutch Oven gebeurt. Meer briketten onder de pan geeft koken en sudderen, meer op het deksel geeft bakken. Hieronder de drie meest voorkomende situaties.
Koken en sudderen
Voor soepen, stoofpotten, chili en goulash wil je vooral onderhitte. Leg ongeveer twee derde van de briketten onder de pan en een derde op het deksel. Zo wordt alles gelijkmatig heet zonder dat de bovenkant te veel korst krijgt.
Bakken
Brood, cake en ovenschotels die een mooie korst nodig hebben, vragen juist meer bovenhitte. Draai de verhouding dan om: ongeveer twee derde van de briketten op het deksel en een derde onder de pan.
Smoren en braden
Voor gesmoord vlees, braadstukken en pulled pork werkt een gebalanceerde verdeling het best: ongeveer de helft onder de pan en de helft op het deksel. Leg de briketten in een cirkel of ring in plaats van op een hoop, zodat er geen hotspots ontstaan en de hitte gelijkmatig verdeeld blijft.
Dutch Oven op de vuurplaats gebruiken
Koken op de vuurplaats is de oorspronkelijkste manier van buiten koken: gloeiende kolen, gietijzer en tijd geven je gerecht die typische buitensmaak. Werk daarbij het best met een gelijkmatig kolenbed in plaats van hoge vlammen, want open vlammen zijn lastig te regelen en maken de pan plaatselijk te heet. Zorg voor een stevige, vlakke en vuurvaste ondergrond en houd afstand tot brandbaar materiaal.
Een Dutch Oven met pootjes staat stabiel en houdt afstand tot de hittebron. Heeft je pan een vlakke bodem, zet hem dan op een rooster of driepoot. Voor bovenhitte leg je gloeiende briketten op het deksel, bijvoorbeeld bij brood of een ovenschotel.
Gebruik altijd een deksellifter, vuurvaste handschoenen en een tang, want gietijzer blijft na het koken nog lang gloeiend heet.
Dutch Oven op de gasbarbecue gebruiken
Op een gasbarbecue heb je de temperatuur makkelijker onder controle dan boven een vuurplaats. Dat maakt de gasbarbecue een fijne manier om met een Dutch Oven te leren koken. Kies hiervoor het best een model met een vlakke bodem, zonder lange pootjes, want dat staat stabiel op het grillrooster.
Directe hitte
Zet je de Dutch Oven boven een brandende brander, dan kun je ingrediënten direct aanbraden of dichtschroeien. Een omgekeerd deksel kun je daarbij als koekenpan gebruiken om iets naast te bereiden.
Indirecte hitte
Stoofgerechten, braadstukken, brood en gesmoorde gerechten gedijen bij indirecte hitte met de deksel van de barbecue dicht. De warmte circuleert dan rondom de pan, ongeveer op 160 tot 200 graden, net als in een oven.
Dutch Oven in de oven gebruiken
In de huisoven verandert een Dutch Oven in een zware braadpan, handig om weersonafhankelijk te koken. Zet de pan op het rooster en kies de temperatuur die je recept aangeeft. Een model met een vlakke bodem staat daarbij het stabielst.
Brood bakt bijzonder goed in een gesloten Dutch Oven, omdat de pan het vocht vasthoudt. Dat helpt het deeg rijzen en zorgt voor een mooie korst. Halverwege het bakken kun je het deksel eraf halen voor extra kleur, houd het dan wel goed in de gaten.
Dutch Oven op het fornuis gebruiken
Een Dutch Oven met vlakke bodem werkt ook als zware braadpan op het fornuis. Meestal is middelhoog vuur genoeg, want gietijzer neemt de warmte geleidelijk op en houdt die goed vast. Zo kun je prima aanbraden, sudderen en smoren.
Wees voorzichtig op een gevoelige kookplaat, zoals glaskeramiek of inductie. Til de zware pan altijd op en schuif hem niet over de plaat, zodat je geen krassen maakt.
Tips voor het koken met een Dutch Oven
Met een paar simpele gewoontes haal je het meeste uit je Dutch Oven en blijft de pan jarenlang in topconditie.
- Verhit de pan nooit lang leeg. Doe er op tijd olie, vet of ingrediënten in, zodat de patina niet beschadigt.
- Giet geen koud water op heet gietijzer. Laat de pan eerst wat afkoelen of gebruik warm water, want een temperatuurschok belast het materiaal.
- Ga voorzichtig om met zure gerechten zoals azijn, citroen en tomaat op een verse patina. Hoe steviger de patina met de tijd wordt, hoe beter hij daartegen kan.
- Gebruik alleen hittebestendige hulpmiddelen: een deksellifter, vuurvaste handschoenen, een tang en een onderzetter.
- Zet een afkoelende pan op een onderzetter, zodat de restwarmte je tafel of aanrecht niet beschadigt.
- Maak de pan na gebruik snel schoon met warm water en een borstel of schraper, droog hem goed af en wrijf hem dun in met olie of onderhoudswax om de patina te behouden.
Veelgestelde vragen over koken met een Dutch Oven
Hoe kook je met een Dutch Oven?
Je kookt met een Dutch Oven door de gietijzeren pan gelijkmatig te verhitten met onderhitte en bovenhitte. Dat kan op briketten, boven een vuurplaats, op de gasbarbecue, in de oven of op het fornuis. Door de verhouding tussen onder- en bovenhitte aan te passen kun je koken, sudderen, stoven, braden en bakken.
Hoe gebruik je een Dutch Oven met briketten?
Steek de briketten aan in een brikettenstarter tot ze met een aslaag zijn bedekt en verdeel ze daarna onder de pan en op het deksel. Werk op een vuurvaste, vlakke ondergrond en gebruik een tang en vuurvaste handschoenen. De verhouding onder en boven bepaalt of je kookt, bakt of smoort.
Hoeveel briketten heb je nodig voor een Dutch Oven?
Dat hangt af van de grootte van de pan, de gewenste temperatuur, het gerecht en het weer. Grotere Dutch Ovens hebben meer briketten nodig. Begin liever met iets te weinig en leg bij, in plaats van te veel te gebruiken en je eten te laten aanbranden.
Kun je een Dutch Oven op een gasbarbecue gebruiken?
Ja. Modellen met een vlakke bodem werken het best op een gasbarbecue. Boven een brandende brander gebruik je directe hitte om aan te braden; met de deksel dicht gebruik je indirecte hitte (ongeveer 160 tot 200 graden) voor stoven, braden en bakken. De temperatuur is hier makkelijker te regelen dan boven een vuur.
Kun je een Dutch Oven in de oven gebruiken?
Ja, mits het model daarvoor geschikt is. Een Dutch Oven met vlakke bodem staat stabiel op het ovenrooster en werkt als zware braadpan. Brood bakt er bijzonder goed in, omdat de gesloten pan vocht vasthoudt voor een goede rijs en korst.
Kun je een Dutch Oven op het fornuis gebruiken?
Ja, met een model met vlakke bodem. Middelhoog vuur is meestal genoeg, omdat gietijzer de warmte geleidelijk opneemt. Wees voorzichtig op een glaskeramische of inductiekookplaat: til de zware pan op en schuif hem niet.
Welke gerechten kun je in een Dutch Oven maken?
Een Dutch Oven is veelzijdig: stoofpotten, soepen, chili, goulash, gesmoord vlees, braadstukken en pulled pork, maar ook brood, cake en desserts. Ook vegetarische gerechten lukken er goed in, zoals gestoofde groenten, een linzenstoof of risotto, dankzij de gelijkmatige warmte.
Moet je een Dutch Oven voorverwarmen?
Voor aanbraden en dichtschroeien is voorverwarmen aan te raden, zodat het vlees mooi kleurt. Voor bakken en stoven hangt het van je recept af. Verhit de pan nooit lang helemaal leeg; doe er op tijd olie of ingrediënten in.
Meer weten over de Dutch Oven?
Wil je weten welke Dutch Oven bij jou past, met of zonder pootjes en in welke maat? In ons artikel over het kiezen van een Dutch Oven lees je waar je op moet letten voordat je er een koopt.
Lees hoe je een Dutch Oven kiest
