
Espegard Bålpanne upgraden naar een (bijna) rookvrij vuur
, door Judith Kauffmann, 18 min lezen

, door Judith Kauffmann, 18 min lezen
Een Bålpanne van Espegard gaat jaren mee, dus je hoeft hem niet in te ruilen om van een schoner en bijna rookvrij vuur te kunnen genieten. Met een paar slimme toevoegingen maak je je bestaande Bålpanne schoonbrandend, met minder rook, hogere warmte en mooiere vlammen.
In dit artikel lees je hoe die rookvrije werking precies zit, wat de Rookvrije Branderinzet en de Vuurbooster doen, en welke upgrade bij jouw vuurschaal past.
Espegard staat bekend om degelijk vakwerk en producten die ontworpen zijn voor het ruige Noorse klimaat. Een Bålpanne kan jaren mee, dus vroegtijdig wegdoen en vervangen door een verbeterde uitvoering voelt voor veel mensen zonde.
Daarom heeft Espegard oplossingen ontwikkeld waarmee je je huidige Bålpanne houdt en er toch een schoonbrandend, bijna rookvrij vuur uit haalt. Hetzelfde principe dat bij rookvrije vuurkorven gebruikt wordt, breng je zo naar je huidige vuurschaal. De sleutel zit in een goede luchttoevoer en het voorverwarmen van lucht, waardoor secundaire verbranding op gang komt.
Een vuur rookt meestal om drie redenen. Het hout is te vochtig, de temperatuur is te laag of er is te weinig zuurstof. De sleutel tot een schoonbrandend vuur is daarom meer luchtstroom en hetere vlammen. Espegard lost dat op met een dubbelwandige constructie en extra luchttoevoer.
Verse lucht komt via het gat in de bodemplaat naar binnen en verdeelt zich in de dubbele wand van de vuurschaal. In die dubbele wand warmt de lucht op tot een hoge temperatuur en stijgt naar boven. Langs de bovenrand stroomt de hete lucht via de ronde gaatjes terug het vuur in en laat de rookgassen alsnog verbranden. Zo gaan de meeste gassen op in vlammen in plaats van als rook te ontsnappen.
Dit heet secundaire verbranding, want het vuur brandt als het ware dubbel. Hetzelfde principe zit in een schoonbrandende vuurkorf. Na een aantal minuten loopt de temperatuur op en krijg je een min of meer rookvrij vuur met veel warmte.

Bij de nieuwste Bålpanne Glo is het luchtgat in de bodem groter dan bij oudere modellen. De Vuurbooster helpt dan om de luchttoevoer nog beter op peil te houden.
De Rookvrije Branderinzet bestaat uit een roestvrijstalen binnenring en een zwart geëmailleerde top-ring. Je plaatst de binnenring in de vuurschaal en legt de top-ring over de rand. Het resultaat is een schonere verbranding, hoge warmte en flink minder rook. De inzet verzorgt zowel de luchttoevoer als het voorverwarmen van de lucht, precies wat nodig is voor secundaire verbranding.
De Vuurbooster, ook wel bålbooster, zit in het midden van de vuurschaal en voert continu lucht toe vanuit dat midden naar buiten. Daardoor brandt het vuur gelijkmatiger, met minder rook, mooiere vlammen en een efficiëntere verbranding. Je krijgt bovendien meer gloeiende kolen, ideaal om op te grillen. De onderkant vangt as, vet en vonken op en voorkomt dat het luchtgat in de bodem door as wordt afgesloten.
Bij de Bålpanne Glo wordt de Vuurbooster trouwens standaard meegeleverd. Heb je een Glo, dan hoef je alleen de Rookvrije Branderinzet nog toe te voegen.
Bekijk de VuurboosterLos van elkaar verbeteren beide je vuur al, maar samen halen ze er het meeste uit. De Vuurbooster zorgt voor optimale luchttoevoer via het midden van de vuurschaal. De Rookvrije Branderinzet voegt daar de luchttoevoer én het voorverwarmen van lucht aan toe. Die combinatie geeft de schoonste verbranding, met minder rook, meer gloeiende kolen en de beste omstandigheden om te grillen.
Welke onderdelen je nodig hebt, hangt af van je model. Zo weet je meteen wat je nog mist.
Heb je een Bålpanne Glo, dan zit de Vuurbooster er al standaard bij. Je maakt je vuur schoonbrandend door alleen de Rookvrije Branderinzet toe te voegen.
Heb je een Bålpanne Lun of een Fyrfat 60, dan kun je zowel de Vuurbooster als de Rookvrije Branderinzet toevoegen. De Rookvrije Branderinzet past op eerdere Bålpanne-modellen met een diameter van 60 cm en is eenvoudig passend te maken.
De Rookvrije Branderinzet is deels gemaakt van geëmailleerd staal. Het emaille beschermt het staal tegen vocht en roest. Houd er rekening mee dat een geëmailleerd oppervlak kan chippen, wat betekent dat er kleine stukjes emaille afspringen door temperatuurwisselingen en lichte stoten. Eventueel kun je de plekjes licht opschuren en met hittebestendige kachelverf bijwerken.
Andere delen zijn van roestvrij staal. Als roestvrij staal sterk verhit wordt, kan het 'aanlopen'. Het oppervlak verandert dan van kleur, soms met een blauwe, paarse of koperen gloed. Dat is normaal bij intensief gebruik boven vuur en het beïnvloedt de kwaliteit of de werking van het materiaal niet.
Vrijwel rookvrij is realistischer dan volledig rookvrij. De Rookvrije Branderinzet en de Vuurbooster zorgen voor secundaire verbranding, waardoor het grootste deel van de rook opbrandt voordat hij vrijkomt. Droog hout en een goed opgebouwd vuur helpen daarbij, want vochtig hout blijft altijd meer roken. Net als bij de rookvrije vuurkorven geldt dat de secundaire verbranding op gang komt als er genoeg brandstof in de schaal ligt. Met te weinig hout komt de tweede verbranding niet op gang en blijft het een 'gewone' vuurschaal.
Ja, zolang je model een diameter van 60 cm heeft. De Rookvrije Branderinzet is eenvoudig passend te maken op eerdere Bålpanne-modellen, zodat je ook een ouder exemplaar schoonbrandend maakt.
Nee, bij de Bålpanne Glo wordt de Vuurbooster standaard meegeleverd. Voor een Bålpanne Lun of een Fyrfat 60 kun je de Vuurbooster los toevoegen. Let op dat de Vuurbooster niet past op de Rein-modellen uit 2023 en 2024, en niet samen met de eerste versie van de branderinzet (artikelnummer 7730).
Roestvrij staal kan bij hoge temperaturen 'aanlopen', waardoor het oppervlak verkleurt met een blauwe of bruine gloed. Dat is normaal en heeft geen invloed op de kwaliteit of de werking van het materiaal.
Ja. De extra luchttoevoer geeft juist meer gloeiende kolen, wat prettig grilt. Het grillrooster van de Bålpanne gebruik je gerust boven het schoonbrandende vuur.
Met de Rookvrije Branderinzet, eventueel samen met de Vuurbooster, geef je je bestaande Espegard Bålpanne een schoonbrandend en bijna rookvrij vuur. Zo hoef je niets te vervangen en geniet je van minder rook en meer warmte.
Bekijk de Rookvrije Branderinzet