
Hoe gebruik en onderhoud je een plancha?
, door Marinus Kauffmann, 6 min lezen

, door Marinus Kauffmann, 6 min lezen
Een plancha gebruik je anders dan een gewone barbecue. De platte, hete plaat werkt op direct contact. Er zijn geen open vlammen onder het eten en geen vleessappen die in het vuur druipen. Het resultaat is een mooie korst van buiten en sappig van binnen, met bijna geen rook. Maar dan moet je de plaat wel goed gebruiken en onderhouden. Dit artikel legt uit hoe.
Een nieuwe plancha van koolstofstaal heeft een dunne fabriekslaag die je er eerst af moet branden voor je hem gebruikt. Dit heet inbranden of seasoning. Geëmailleerde plancha's hoef je niet in te branden.

Na een paar keer gebruik krijgt je plancha een donkere, glanzende patina. Die beschermt de plaat en zorgt dat eten minder snel aankoekt. Hoe donkerder en gladder, hoe beter.
Verwarm de plancha altijd geleidelijk. Begin met een lager vuur en verhoog de hitte langzaam. Zo voorkom je dat het metaal vervormt door een te snelle temperatuurwisseling.
Voor vlees werk je op 230 tot 280°C, voor vis en groenten op 180 tot 220°C. Een druppel water op de plaat vertelt je of hij heet genoeg is: verdampt het direct, dan kun je beginnen.
Gebruik de warmtezones op de plaat in je voordeel. Het midden is het heetst, de rand iets koeler. Schroei vlees dicht in het midden, laat het daarna rustig doorgaren aan de rand. Vis en groenten leg je aan de rand: die zijn gevoeliger en garen sneller. Dat is de techniek van de plancha.
Dep vlees en vis altijd droog voor je ze op de plaat legt. Vocht op het oppervlak zorgt voor stomen in plaats van bakken, en dan krijg je geen korst. Beweeg vlees niet te vroeg: het laat vanzelf los als het goed gebakken is. Als je moet trekken, is het nog niet zover.
Laad de plaat niet te vol. Te veel ingrediënten tegelijk verlagen de temperatuur van de plaat en zorgen eveneens voor stoom. Werk in porties als je voor een grote groep kookt. Voeg kruiden en specerijen pas toe aan het einde of verwerk ze in de marinade: op een gloeiend hete plaat verbranden ze te snel.
Draag altijd hittebestendige handschoenen als je met de hete plaat werkt. Zorg dat de plancha stabiel staat en houd kinderen en huisdieren uit de buurt.
De makkelijkste manier om je plancha schoon te houden is meteen beginnen na het koken, terwijl hij nog warm is. Dit is in de praktijk het belangrijkste advies dat we meegeven: niet wachten tot de volgende dag. Een koude, ingedroogde plancha schoonmaken is een stuk lastiger.
Schenk een beetje warm water op de nog warme plaat. Het water sist, stoomt en lost aangekoekte resten los. Gebruik daarna een stevige reinigingsborstel om de resten weg te schrapen en breng tot slot een dun laagje olie aan.
Wat je niet doet: zeep gebruiken, dat breekt de patina af. En giet nooit een grote hoeveelheid koud water in één keer over een gloeiend hete plaat. Dat extreme temperatuurverschil kan de plaat doen kromtrekken.
De aanpak verschilt per materiaal. Koolstofstaal, RVS en geëmailleerd staal vragen elk een andere manier van onderhoud.
Het meest gangbare materiaal voor plancha's. Bouwt een mooie patina op die de plaat steeds beter maakt. Gebruik geen zeep bij het schoonmaken, dat breekt de patina af. Breng na elk gebruik een dun laagje olie aan om roest te voorkomen. Koolstofstaal verroest snel als het nat blijft.
Roestbestendiger dan koolstofstaal. Je kunt het reinigen met warm water en mild sop. Gebruik geen schuursponsjes of metalen schuurmiddelen die het oppervlak beschadigen. Ook RVS profiteert van een dunne laag olie na het reinigen.
Een glazuurlaag die beschermt tegen roest en makkelijk schoon te maken is. Gebruik warm water en een zachte doek. Vermijd harde borstels die het emaille beschadigen. Geëmailleerd staal heeft geen inbrandbeurt nodig.
Kies voor een olie met een hoog rookpunt: arachideolie, avocado-olie of zonnebloemolie. Ze polymeriseren goed op het metaal en geven een stevige patina.
Olijfolie heeft een te laag rookpunt voor het inbranden of beschermen van de plaat. Voor het bakken zelf kun je het prima gebruiken, maar gebruik het spaarzaam. Gebruik altijd weinig olie. Een dun laagje is beter dan een dikke plas.
Heb je je plancha te lang buiten laten staan en is er roest ontstaan? Geen paniek. Verhit de plancha eerst goed. Schuur de roestplek weg met de BonFeu Reinigingsborstel. Wrijf daarna meteen in met olie en brand hem opnieuw in. De roest verdwijnt, de patina herstelt.
De beste plek om de plancha te bewaren is opgehangen aan een stevige haak, bijvoorbeeld in de garage of schuur. Bewaar hem nooit op de zijkant, dat kan kleine scheurtjes veroorzaken in de gelaste ring.
Wil je de plancha buiten laten liggen? Gebruik dan een BonFeu beschermhoes. Die past over de vuurschaal met plancha erop en beschermt alles in één keer tegen regen, stof en vuil. Wacht wel tot het vuur volledig gedoofd is en alles helemaal is afgekoeld voor je de hoes erover trekt. De hoezen zijn verkrijgbaar voor vuurschalen van 60, 80, 100 en 120 cm.
Meer weten over welke accessoires er bij de plancha horen? Lees ons artikel over BonFeu plancha accessoires. Of bekijk onze plancha recepten voor inspiratie.
Verhit de plancha en wrijf hem in met een dunne laag olie met een hoog rookpunt. Laat de olie inbranden. Herhaal dit twee of drie keer bij een nieuwe plaat. Geëmailleerde plancha's hoef je niet in te branden.
Arachideolie, avocado-olie of zonnebloemolie. Die hebben een hoog rookpunt en zijn geschikt voor het inbranden en beschermen van de plaat. Olijfolie is minder geschikt voor inbranden maar prima voor het bakken zelf.
Nee. De vaatwasser beschadigt de patina en veroorzaakt roest. Schoonmaken doe je met een beetje warm water en een borstel direct na gebruik, terwijl de plaat nog warm is.
Voor vlees 230 tot 280°C, voor vis en groenten 180 tot 220°C. Een druppel water dat direct verdampt geeft aan dat de plaat op temperatuur is.
Verhit de plancha, schuur de roest weg met de BonFeu Reinigingsborstel en brand hem opnieuw in met olie. De roest verdwijnt en de patina herstelt. Voorkom roest door de plaat na gebruik droog en ingevet te bewaren.
Per ronde ongeveer 15 tot 20 minuten. Bij een nieuwe plaat herhaal je het twee of drie keer. Daarna één keer na elke grondige schoonmaakbeurt.